Çocuk Filmlerinde Toplumsal Cinsiyetin Önemi ve Bechdel Test

Birçok çocuk, 3 ila 6 yaş arasında sinema ile tanışıyor. İlk çocukluk ya da oyun dönemi olarak adlandırılan bu yaş aralığı; aynı zamanda çocuklarda sosyalleşme ve cinsiyet farkındalığının başladığı, kız ve erkek çocuklarının nasıl davranılması gerektiğine dair toplumsal cinsiyet rollerini öğrendiği dönem.

Çocuklar; dinledikleri masallardan, oynadıkları oyunlardan hatta günlük konuşma dilinden toplumda nasıl davranmaları gerektiklerini öğreniyor. Teknolojinin çocuklardan daha hızlı büyüdüğü 21. yüzyılda dijital ekranlar ve medyanın bu toplumsal cinsiyet rolleri öğretisindeki yeri oldukça fazla. Hayal gücünün gelişmesinde katkısı oldukça yüksek olan filmler de buna dahil.

Çocuklar izledikleri filmlerden, karakterlerin başlarına gelen benzer durumlarla nasıl baş edeceklerini, insan ilişkilerindeki iniş ve çıkışları, farklı sorunları nasıl çözebileceklerine dair fikir sahibi olabildiklerinden erkek egemen bir sinema kültüründe izledikleri filmler her açıdan önem taşıyor.

Filmlerde toplumsal cinsiyet kalıpları, çoğu zaman cinsiyet duyarlı bir bakış açısı gözetilmeden dayatıldığından çocukların izleyeceği filmler konusunda seçici olmak oldukça önemli. Filmlerde kadının konumlandırılma biçimi ve eril söylemin varlığı gibi pek çok etkenin sorgulanması gerekiyor. Çünkü, çocukken alt bene işlemiş kodlar, ideolojik bir araç olarak işlevselliğini özellikle kadın karakter üzerinde baskıyla sürdürüyor ve doğal olarak erkek kimliğini de etkiliyor (Sezer, 2019) .

Çocuklar İçin Film Seçerken Bir Alternatif: Bechdel Test

Bechdel Test, Amerikalı karikatürist Alison Bechdel’in 1985 yılında yayınladığı “Dykes to Watch out For” isimli çizgi romanında, karakterlerden bir tanesinin bir filmi izlemek için kendisine koyduğu 3 kuraldan oluşuyor. Bu kurallar:

1. Filmde en az iki kadın karakter olmalı.

2. Bu iki kadın karakter birbirleriyle konuşmalı.

3. İkilinin konuştuğu konu erkeklerden bağımsız olmalı.

Bu 3 kural çok basit gibi gözükse de testi geçemeyen filmlerin sayısı oldukça fazla. BBC’nin 2018 yılında yaptığı bir araştırmaya göre 1923 yılından 2018’e kadar En İyi Film Oscar’ını alan filmlerin sadece %49’u bu testi geçebilmiş. 

Elbette bu maddeler filmin cinsiyet duyarlı bir bakış açısı gözetilerek kurgulandığını göstermiyor. Bir filmin Bechdel Test’i geçmiş olması filmin her açıdan çocuklar için izlemeye uygun olduğu anlamına da gelmiyor. Ama kadınların isimsiz olarak sadece bir eş, bir anne ya da bir sevgili olmak dışında da var olduğu filmleri seçmek çocuklar için daha uygun olacaktır. 

Bechdel Test’in kurallarını farklı şekilde biçimlendirerek kendinize ve çocuğunuza izleyeğiniz filmler için yeni kriterler koyabilirsiniz. Irk üzerinden ele alıp filmde en az iki siyahi karakterin birbiriyle ırk dışında bir konuda konuşup konuşmadığını dikkate alabilirsiniz.     

Çocuklarınızla beraber izleyebileceğiniz son yıllarda vizyonda girmiş Bechel Testini geçmiş 10 animasyon film:

1- The Lion King (2019)

2- Incredibles 2 (2018)

3- The Addams Family (2019)

4- Frozen 2 (2019)

5- Toy Story 4 (2019)

6- Cars 3 (2017)

7- The Grinch (2018)

8- Despicable Me 3 (2017)

9- Coco (2017)

10- The Lego Batman Movie (2017)

Dilerseniz http://bechdeltest.com/ üzerinden izlemek istediğiniz diğer filmlerin testi geçip geçemediklerini kontrol edebilirsiniz.

Kaynakça

Amelia Butterly, S. B. (2018, March 2). 100 Women: How Hollywood fails women on screen. bbc: https://www.bbc.com/news/world-43197774 

Light, J. (2018, December 10). What Is the Bechdel Test and How Will It Help Your Writing? No Film School : https://nofilmschool.com/what-is-bechdel-test 

parentco. (2017, November 28). What is the Bechdel Test and How Many of Your Kids’ Favorite Movies Pass it? parent: https://www.parent.com/what-is-the-bechdel-test-and-how-many-of-your-kids-favorite-movies-pass-it/ a

Sezer, M. Ö. (2019). Masallar ve Toplumsal Cinsiyet. İstanbul : Mutlu Basım Yayın.

Test, K. F. (2015). Apoorv Agarwal, Jiehan Zheng, Shruti Vasanth Kamath, Sriram Balasubramanian and Shirin Ann Dey. Human Language Technologies: The 2015 Annual Conference of the North American Chapter of the ACL, 830–840.


Leave A Comment